Rocket Scientist

Zabierajcie swoj chroniony kontent z moejego Internetu!!

2012-01-31T15:06:00.000+01:00

Ekstradycja za linkowanie. To jest jakiś kwiatek. Chłopak (Richard Dwyer) nawet nie złamał prawa, umieścił tylko linki, a tu Wielka Brytania wydała go, swojego obywatela do USA???

Czyli w zasadzie mogą pozwać każdego obywatela polski/europy/świata. W końcu według raportu w polsce 90% ludzi coś kiedyś ściągnęło, pewnie nie wiele mniej czymś się wymieniło.

Ja przestaję to rozumieć. Serwer w Szwecji, student w UK. Jak im się to nie podoba w Stanach to niech sobie zrobią cenzurę i zablokują takie strony. Teraz też megaupload zamknęli, mimo, że główny gościu
mieszkał w Nowej Zelandii.

Ostatnio po wykopie fruwalo zdjecie 3 zbrodniarzy:
- facet od megauploadu dostal 50 lat
- brutalny gwalciciel i zabojca 20 lat
- wojskowy, ktory zabil 24 osoby z zimna krwia: 3 miesiace w zawieszeniu.

Powod dla ktorego tak krzycze w aprawie ACTA jest prosty. Nie ma na tym swiecie innego przykladu na to, ze panstwo jest odpowiedzialne za pilnowanie czyichs interesow korporacyjnych.

Czemu nie ma prawa, ktore pilnuje, zeby firma mi nie ukradla dodatkowych 500 EURO jak kupuje samochod albo wycieczke zagraniczna czy komputer. Firmie wolno? Skoro produkt gdzies sprzedawala za 500 mniej, to branie ode mnie 500 wiecej powinno byc traktowane jako wyludzenie, kradziez lub podobne przestepstwo. Skoro takich przypadkow sie nie sciga z urzedu, a pilnuje sie by czlowiek nie okradl firmy na 5 euro, to cos jest nie tak.

To po pierwsze, po drugie, glosno protestuje przed proba stawiania obywateli innych panstw przed odpowiedzialnoscia wobec prawa USA. Jestem obywatelem Polski i zadnej umowy z nikim nie podpisywalem, ktora by mowila, ze zgadzam sie (w razie jej zlamania) stanac przed sadem i odpowiadac na zasadach praw USA. Do cholery nie robmy sobie jaj.

Jak znajde diament w moim ogrodku to go biore i juz. Jesli firma nie chce bym sciagal jej filmy z internetu to niech ich ich do mojego internetu nie wpycha OK?

clo sposobem na ACTA

2012-01-30T10:50:00.001+01:00

Mam bardzo mieszane uczucia po lekturze oryginalnej tresci ACTA. Z jednej strony zgadzam sie z potrzeba respektowania wlasnosci intelektualnej. Z drugiej, nie powinnismy probowac karac producenta nozy za wszystkie przypadki dzgniecia nozem. Poprawne rozwiazanie problemu lezy gdzies pomiedzy tymi skrajnosciami.

A moze obecnie istniejace przepisy prawne chroniace wlasnosc intelektualna? Byc moze trzeba bylo sie nad tym dokladniej zastanowic, porozmawiac, wypracowac jakies uzgodnione rozwiazanie zamiast robic to co zrobili. A co zrobili? Za naszymi plecami (za plecami publicznosci) za zamknietymi drzwiami (przedstawiciele mediow nie byli dopuszczeni do publikacji raportow z negocjacji tresci) oraz za plecami wiekszosci przedstawicieli wladz!!! ustalono tresc ACTA. Kto ustalil, i pod czyje dyktando? Pod dyktando lobbystow sponsorowanych przez wielkie amerykanskie korporacje.

Wykonanie zobowiazan zawartych z ACTA bedzie bardzo kosztowne i przypuszczam, ze to jest malo powiedziane. Podejrzewam (i po czesci wiem z pierwszej reki), ze duza czesc monitoringu potrzebnego do namierzania potencjalnych przypadkow lamania ACTA jest juz w grze, tyle ze obecnie sluzy celom militarnym. To mususialo byc polozone na stol jako argument negocjacyjny. Zapewne bylo wiecej takich kwiatkow, ktore "wymagaly" utajnienia, bo gdyby przecietny obywatel sie dowiedzial co z nim wyczyniaja, to by zaczal kupowac taczki nie patrzac czy sa oryginalne czy piracone.

Wracajac do kosztow wykonania:

kontrola na granicach
dodatkowe procesy sadowe wynikajace z respektowaniem ACTA
koszt stworzenia i legislacji nowych przepisow wykonawczych
koszt wyszkolenia urzednikow i prawnikow z nowego prawa
koszt namierzania podejrzanych
koszt false positive
koszt zatrudnienia specjalnych oficyjeli, ktorzy beda scigac podejrzanych
koszt ustalenia co jest chronione a co nie jest
koszt infrastruktury do monitorowania ruchu w sieci
koszt obslugi tej infrastruktury
koszt utraty PKB zw z kosztem udowodnienia, ze towary, ktore sie ma sa legalne
i wiele wiele innych

Jak sobie z tym poradzic? Jako, ze glownym beneficjentem ACTA bedzie USA, ktore czerpie 1/3 swojego PKB z uslug finansowych i wszelkiego rodzaju wlasnosci intelektualnej (royalities, licences, trademarks, franchises), proponuje bardzo proste rozwiazanie, ktore da nam "offset" na nasze koszty zwiazane z wykonaniem ACTA.

CLO na wszelkie produkty obarczone wlasnoscia intelektualna. Kazdy przedmiot wprowadzany do EU powinien miec wypisane WSZYSTKIE prawa intelektualne, ktore producen chce chronic wewnatrz EU i musi przedsrawic referencje do dokumentu, ktory udowadnia, ze dany producent faktycznie posiada na wlasnosc owe prawa. Prawa nie wypisane na opakowaniu nie beda mogly byc dodane "po fakcie".

Pozwolmy rynkowi wybrac, czy ktos woli patentowac wszystko na potege, by potem trollowac innych producentow (vide Apple) czy woli sie skupic na produkcji lepszych produktow niz konkurencja i odda test w rece konsumentow. Czy konsument woli kupic iPhone za $700 czy podobny chinski telefon Meizu za $300?

Koszt "obslugi" praw zwiazanych z danym produktem powinien byc przejrzysty i powinien byc widoczny (zawarty, byc moze wyszczegolniony) w cenie produktu, ktory tej obslugi wymaga. W zadnym wypadku nie mozna pozwolic, by koszt ACTA byl rozsmarowany po calym rynku; tj. przerzucony takze na produkty nie wymagajace ochrony praw intelektualnych.

Powinno byc jasne, ze ACTA nas kosztuje i ile kosztuje, a bedzie kosztowalo duzo.

Pozwolmy wiec ostatecznie firmom wybrac produkowanie produktow, ktore bronia sie same, lub ochrone produktow jesli firma uwaza, ze to jest dla niej korzystniejsze.

Dam glowe, ze cena biletu do kina zawiera juz usredniony koszt "pirackiego obiegu". Ostatnio jak bylem w Antwerpii za bilet trzeba bylo zaplacic 10 euro.

Oczekuje wiec ostatecznie, ze po wprowadzeniu ACTA bilety do kina, muzyka, ksiazki, marowe produkty itd stana sie TANSZE.

10 lat od zawezenia separacji korytarzy lotniczych

2012-01-26T17:18:00.002+01:00

Pamietam dobrze, jak 10 lat temu wzialem do reki oryginalnalna amerykanska edycje Science Magazine z polki w bibliotece instytutufizyki teoretycznej UW i przeczytalem artykul podsumowujacy wzrost ryzyka (mierzony w miliono-kilometro-pasazerach) wynikajacy ze zmniejszenia pionowej separacji korytarzy lotniczych. Dzis pracuje nad systemem, ktory tymi korytarzami lotniczymi zarzadza na przestrzeni wiekszej niz zajmowalo Imperium Rzymskie w czasach swojej najwiekszej swietnosci...

http://www.eurocontrol.int/news/rvsm-10-years

WIEM jak rozwiazac problem "wieku emerytalnego" i deficytu w systemie ubezpieczen spolecznych.

2012-01-26T15:31:00.000+01:00

WIEM jak rozwiazac problem "wieku emerytalnego" i deficytu w systemie ubezpieczen spolecznych za jednym razem.

ile moze kosztowac chleb

2012-01-11T22:06:00.002+01:00

No wlasnie. A ile powinien?

Ten chleb, ktory przynosi nasz piekarz Dawid normalnie u nch w sklepie kosztuje £7 za kilogram. Jest to razowy chleb na zakwasie.

Kolega z Polaki o malo sie nie przewrocil jak mu powiedzialem. Nie chcial wiezyc, rzadal nawet dowodow. Jest to porzadny i bardzo smaczny prawdziwy chleb (czyt. nie gabka z supermarketu), ale

Dawid mowi ze ze strony piekarskiej wcale nie powinien tyle kosztowac, bo sie go robi tak samo jak kazdy inny. Maka jest inna, ale wcale wiecej nie kosztuje.

Nadzieja umiera ostatnia.

2011-12-01T17:07:00.001+01:00

Jestem troche na rozdrozu. Tu w koncu, po 4 latach pojawia sie swiatelko... ale blade i migajace. Branza Space jest bardzo fajna. Jesli kiedykolwiek bedziemy budowac Star Treka, ja chce w tym uczestniczyc. Niestety, jak kazda ciekawa branza ma ogromna wade. Za duzo ludzi to lubi te rzeczy i jest gotowa na wszystko by tylko dostac szanse; wiec firmy moga gowno placic. I placa.

Chcialbym poprowadzic moja kariere w takim kierunku:

mam doswiadczenie w space (4 lata ogolnie)
space + (human flight) => space flight
z drugiej strony mam juz 2 lata doswiadczenia w space development
space development + human space development => star trek :)

By budowac kariere trzeba miec silne karty, nalepiej kilka asow

1 AS = space development
1 AS = software / aerospace
1 AS = telekomunikacja satelitarna
1 AS = doswiadczenie z duzymi projektami [2x£500mln]
1 AS = potrafie od zera wprowadzic nowy system satelitarny w zycie

Trzeba mieć silne karty, aby móc pójść w wybranym kierunku.

Kolega: Czy space to jest twój kierunek?
Czy ja wiem. jako dzieciak czytalem ksiazki o kosmosie, astronomii. Do space trafilem przyapdkowo. Jak przyjechalem do Londynu, to chcialem byc deweloperem algorytmicznych systemow tradingowych, a potem w dalszej perspektywie inwestorem typu venture capitalist. Kims, kto bierze pomysly, szlifuje je i wykonuje z sukcesem. Chcialem miec 10 domow, a po 4 latach w Londynie nie stac mnie nawet na jeden. Zderzenie marzen z rzeczywistoscia. Trafilem do branzy Space, bo ona we mnie trafila i 4 lat probuje sie jakos w space ustawic.

Rozpycham lokciami i wlasnie co udalo mi sie znalezc miejsce w ktorym chcialem byc. Robie fajne projekty, na skale glonbalna o wartosci 300-500mln kazdy. Potrafie wyspecyfikowac, zamowic u producenta, zorganizowac licencje, ubezpieczenie, finansowanie dla projektu, zaprojektowac i zorganizowac warstwe serwisu oraz wysecyfikowac segment naziemny. Zrobilem w ten sposob projekt 2 najwiekszych w historii (polowa 2011) komercyjnych satelit dedykowanych do szerokopasmowego internetu dwukierunkowego. Niestety mam z tego 0.Placa mi tyle (nawet troszke mniej) niz mojemu koledze kelnerowi i koledze piekazowi. Co jest do cholery.

Na dobra sprawe, gro pracy juz zrobilem, specyfikacja jest spisana, nie mam wiec kart przetargowych by walczyc o podwyzke. Jesli ta ostatnia projektowana przeze mnie satelita bedzie kupiona i dwie poprzednie, to dla mnie robota sie skonczy. Firma nie bedzie w stanie kupic wiecej satelit przez co najmniej 5 kolejnych lat. Ja jestem cwaniakiem od wyciskania ostatnich 5-10% z projektu w fazie projektowej. Znajduje jakies sprytne rozwiazanie, obejscie czegos etc. Poetm wchodza inzynierzy i tna metal i juz nie ma zabawy. Jest rzemioslo, a ja w tym za dobry nie jestem, najwyzej przecietny.

kolega: Według mnie za długo siedzisz w jednej firmie, po 2 latach powinieneś był zmienić już firmę

Racja, ale w miedzyczasie przyszedl kryzys... no i teraz zaczalem byc widoczny na zewnatrz, zaczalem podrozowac....

Ale znow, do cholery powinienem byc w stanie miec samochod dom i rodzin a nie jestem, wiec o dupe takie zycie potluc. Szkoda mi tej wolnosci - mam w pracy wolna reke jako strateg. Moim drugim zadaniem jest orientowanie sie w sytuacji rynkowej i planowanie dlugoterminowe.

Praca idealna, ale trzeba zacisnac pupe i dorosnac, zarobic na rodzine. Jak sie ma rodzine, to cie biora powazniej i nawet za to samo wiecej placa. Rozmawiam dosc czesto z moim poprzednim szefem, ktory odszedl (wrocil skad przysedl) tak wiec pewnie droga powrotna do branzy space jeszcze nie jest zamknieta.

[firma do ktorej sie przenosze] to podobno dobra firma i nie jest tak daleko od Space. Bede tam zapewne bardzo gleboko schowany w software i bede mial klopot by jakos wyjsc na szersza perspektywe, chocby by sie nauczyc jak dziala branza lotnicza. W moim nowym oddziale oni sie zajmuja przydzielaniem slotow lotniczych dla samolotow i prezentacja tego dla kontrolerow. Powino byc ciekawie.

Na interview troche im szczeka opadla jak sie dowiedzieli ze ja napisalem wlasny GIS. Oni mysleli ze ja sobie wzialem gotowca i costam posklejalem sznurkiem, a ja mam wlasny. Nie sadze by oni byli w stanie wlasny napisac, choc moge sie mylic, to duza firma.

Mam sporo brakow, nie robilem wielowatkowego programowania i nie obslugiwalem duzego ruchu nigdy, tego bym sie tam nauczyl. Jakby cos mi bardzo nie pasowalo, to pewnie po pol roku moglbym porozmawiac z managerami i sie przeniesc w inne miejsce w innym dziale.

Co wiecej, w pol roku bym mogl sobie juz wklad na dom wplacic i na samochod. Tu w Londynie nigdy na taki poziom nie wejde.

Ja jednak chce miec tez mozliwosc przeniesienia sie do Azji albo USA . Australii czy Kanady. Specjalizacja w czyms bardzo elitarnym by mi w tym bardzo pomogla. To jest z mojej strony uklon w strone kolejnych pokolen. Wiem ze najfajniej to by bylo tluc sobie satelity [albo kod w javie] i miec wszystko w dupie, wydawac 110% pensji i zyc z dnia na dzien, ale moim zyciem rzadzi cos ponad to. Ja chce by po mnie cos zostalo. Mam sporo kolegow, ktorzy sa biurokratami, albo robia w uslugach i po nich zostaje cos na tydzien, moze mniej.

No i chce rodzine zalozyc jak mowilem, trzeba poswiecic troche dobrej zabawy w pracy na kase na jej utrzymanie

Koniec trzachania drzewem, od dzis media beda sprzedawac ludziom nadzieje lepszego jutra

2011-10-06T11:04:00.001+02:00

Przez ostatnie kilka miesiecy przygladalem sie wielu akcjom dosc blisko. Wczoraj (Sroda 5-10) i 3 dni temu (Wtorek 4-10) wykresy cen oraz schematy transakcji byly dokladnie takie jakie towarzysza zmianie trendu.

Wyglada to jak deptanie cytryny w celu wycisniecia ostatnich kropel soku, a nastepnie blyskawiczne wsysanie akcji z wystrzaszonych graczy. Jak dotad tylko trzesli drzewem, teraz bylo deptanie cytryn. Dla mnie to znak.

Stawiam piwo, niech bedzie, skrzynke dobrego piwa Ciechana miodowego, ze grubi gracze od teraz beda pompowac ceny w gore.Co wiecej, slawiam na to, ze wszelkie informacje prasowe (Grecja etc) beda prezentowane w sposob pozytywny - nawet jesli dzieje sie zle, to bedzie napisane, ze mimo iz obecny plan nie dzial, to mamy nowy lepszy. Od dzis rynek i media beda sprzedawac ludziom nadzieje.

Po czym poznac czy pracujesz w dobrej (gownianej) firmie.

2011-09-18T14:05:00.001+02:00

Wpis z cyklu: po czym poznac czy pracujesz w dobrej (gownianej) firmie.

Okolo tygodnia temu, na oficjalnej cokwartalnej prezentacji dowiedzialem sie o roszadach w organizacji hierarchii stanowisk w dziale, w ktorym pracuje. Powiem to jasniej: duzo osob z mojego dzialu dowiedzialo sie, ze ich szef juz nie jest ich szefem i jest nim ktos inny, albo ze stanowisko ich szefa jest otwarte i nie wiadomo kto nim bedzie. Podobnie niektore osoby dowiedzialy sie ze nie sa juz w dziale "nowe projekty", a sa w dziele operacyjnym - zmienia im sie szef szefa oraz filozofia z jaka powiniem pracowac.

O co chodzi? Trzeba miec jakies standardy i dobre wychowanie. Nowy szef zamiast przyjsc do czlowieka i mu dac znac, ze beda zmiany organizacyjne i za pare tygodni bedzie sie pracowalo "dla mnie", robi przetasowania za plecami swoich (nowych) praocwnikow. Jak tak mozna. Rozumiem, ze nie ja osobiscie nie mam wplywu ani nic do powiedzenia w kwestii kogo firma moze lub nie moze ustanowic moim szefem. To by bylo glupie ograniczenie. Mimo wszystko zasady dobrego postepowania i kultury osobistej powinny byc zachowane i nowy szef powinien byc pierwsza osoba, ktora przekazuje informacje swojemu podwladnemu. A nie, ze podwladny sie dowiaduje nieoficjalnym kanalem od sekretarki, ktora zamawia nowe biurko i przy padkiem napomkni, ze tam go przeniosa. Albo ze dowiaduje sie jako ostatni z oficjalnej prezentacji przed cala firma.

Dobrze gadam?

Lenovo i ich Thinkpad x121e

2011-08-24T12:32:00.001+02:00

Ile sie musialem napracowac by kupic laptop.

Wszystko zaczelo sie w momencie wyjscia modelu x120e - odswiezonej wersji x100e z nowym procesorem AMD E-350. Szukalem go przez kilka tygodni w sklepach, na prozno. Jedyne czego mi sie udalo dowiedziec u oficjalnego dealera na Tottenham Court Road, to "model x120e zostal zaprojektowany specjalnie na amerykanski rynek i nigdy nie bedzie dostepny w Europie. Nawet jesli takowy laptop dla mnie sprowadzi, to nie bedzie mial mozliwosci wprowadzenia go do systemu gwarancyjnego". Zadzwonilem wiec do Lenovo.com i po rozmowie z mila pania z niemieckim akcentem dowiedzialem sie, ze za okolo 4-5 tygodni (czyli w drugiej polowie lipca) wyjdzie x121e, z nieznana specyfikacja, ktory jest tej samej wielkosci co x120e. Jechalem wowczas na wakacje wiec postanowilem poczekac te pare tygodni.

Czemu sie uparlem na ten akurat model? Otoz jest to jedyny laptop z matowym ekranem jaki mozna obecnie kupic. Nie liczac Acera Travelmate, ktory jest zrobiony ze znacznie gorszych plastikow - x120e jest zrobiony z twardego, czarnego matowego plastiku i wyglada biznesowo. Jego mlodszy brat x121e ma juz zaokraglone narozniki i pol-blyszczace plastiki, to krok w bardzo niedobrym - tandetnym kroku. Mimo wszystko jest on znacznie lepszy niz wszystkie inne laptopiki w tej samej klasie cenowej.

X121e, pojawil sie kilka dobrych tygodni po obiecanej dacie, co ciekawe dostepna byla wowczas jedynie wersja z procesorem Intela. Co jeszcze ciekawsze odrazu w 10% promocji i z cena okolo £350 wiec postanowilem skorzystac z okacji jako, ze E-350 w testach CPU wychodzi okolo dwukrotnie gorzej niz i3-2357.

To bylo okolo 3 tygodnie temu. Po tygodniu dostalem pochwe na laptop - w osobnej dostawie - za dostawe laptopa i pochwy zaplacilem £15, z czego polowa zostala doliczona do ceny pochwy (£14.34).

Okolo tydzien pozniej - czyli w ostatnim dniu realizacji zamowienia otzymalem taki oto email:

Dear Customer,

We are sorry to inform you that the following product of your order is
end of life and it will be cancelled from your order.

Product:BOM_3045CTO
SKU:3045CTO

Please note that your credit card has not been charged for this item.

As a small compensation we would like to offer you 10% of your next
order. To redeem this discount please call us at:

UK: 0203 0140095
ROI: 0165 35568

We apologize for any inconvenience caused.

Sincerely,
Ana Carolina Cunha
Lenovo Online Store
Customer Service

Nastepnego dnia zadzwonilem i skorzystalem ze znizki - mialem juz poche, ktora pasuje tylko do tego laptopa, a innego nie chcialem.... Po dluzszej rozmowie i kilku nieporozumienaich, przeprowadzilem milego pana po drugiej stronie sluchawki przez promocje, ktore ja znalazlem. On chcial mi dac normalna cene. Na stronie glownej byla oferta 10% znizki z racji poczatku roku szolnego - x121e dostawal domyslnie baterie 6-cio komorowa oraz upgrade karty bezprzewodowej do Centrino N-1000. Z kodem SCHOOLX121e, cena wychodzila £359.99, ale ja chcialem miec 4GB, ktore kosztowaly dodatkowe £32.04.

Mily pan kliknal na wybrane przeze mnie upgrade-y (4GB DIMM oraz kolor Midnight Black) i wpisal kod a nastepnie dolozyl obiecane 10% znizki. Wraz z oplata za przesylke, cena zamknela sie na poziomie £346.79 (z 20% VAT). Podalem mu namiary na moja karte platnicza i szybko zakonczylem rozmowe, w obawie, ze sie zorientuje, ze mi daje dwie znizki - na wypadek gdyby nie powinien ich dawac razem...

NAstepnego dnia czyli 19-go sierpnia otrzymalem telefon proszacy o potwierdzenie zamowienia i pare minut pozniej email z jego numerem i potwierdzeniem kwoty.

Wczoraj (23-Sie) przyszedl do mnie email informujacy mnie o anulowaniu zlecenia. Jako, ze to pierwsze zlecenie zostalo znulowane, to w mojej glowie zostalo wymazane i myslalem ze znow moje zlecenie zostalo anulowane (te drugie). Powodem do takich przypuszczen byl troche dokladniejszy tekst tlumaczacy zakres obowiazywania 10% znizki "pocieszenia". Oto pelna tresc emaila.

Thank you for contacting the Lenovo Online Store.

We are contacting you in relation to your recently placed order on the
Lenovo Online Store. Unfortunately, the following product you ordered is
no longer available and as a result has been cancelled:

X121E - 3045CTO

We regret any inconvenience this may cause.

Please note you have not been charged for this product in your order.

Please contact our Customer Service Team to inform us on how you wish to
proceed with your order. If we do not hear from you within the next 7
working days your complete order will be canceled.

If you have already received part(s) of your order and you wish to
return, then please contact our Customer Service Team.

As a gesture of goodwill we would like to offer you a 10% discount on
your next purchase on the Lenovo Online Store for this inconvenience. To
avail of this offer please contact our Customer Service Team on:

Email: customer.service@digitalriver.com
Phone: +44 2030140095

Please note this 10% discount that is on offer with Lenovo will only
work once ordering over the phone, any current offers that are
advertised on the onstore will not be added to this discount.

We apologize for any inconvenience this may have caused. Please note,
you will receive an automated email to confirm the cancellation of your
order.

Sincerely,
Sara
Lenovo Online Store
Customer Service

This email has been sent by Digital River, International SARL, the
authorised reseller and merchant for the products and services you
purchased.

Czyli nie powinienem byl otrzymac tej 10% znizki WRAZ ze znizka "SCHOOLX121e".

Ptrzebowalem opraowac plan zapasowy, jak dostac dobra oferte na moj x121e. Caly czas myslac, ze moje drugie zlecenie wlasnie zostalo anulowane.

Udalo mi sie wypatrzec oferte Quidco wazna jeszcze jeden dzien:
Lenovo Thinkpad x121e (-10% code AND -12% Quidco until 24th August) Intel Core i3
ktora dawala mi trzy opcje:

THINKXSERIES10% (Intel) za £370 + przesylka -12% Quidco cashback
THINKXSERIES10% (AMD) za £310 + przesylka -12% Quidco cashback
SCHOOLX121e za £390 + przesylka

Wybralem opcje pierwsza i szybko dokonalem zakupu wieczorem 23-go w obawie, ze oferta skonczy sie na poczatku 24-go a nie na koncu.

Dzis rano zadzwonilem do lenovo ponownie i dowiedzialem sie, ze email anulujacy dotyczyl pierwszego zamowienia, a drugie (z podwojna znizka zostalo zrealizowane - shipped) i moj laptop sobie siedzi na statku plynacym z Chin. Upewnilem sie wiec, ze cena £346.79 zostala utrzymana - na ich wewnetrznym systemie ta kwota zostala juz pobrana ode mnie, na moim koncie bankowym jeszcze jej nie widac.

Anulowalem tez trzecie zlecenie Quidco, ktore o dziwo daje ta sama cene co oficjalna strona producenta z nielegalna podwojna znizka:

Web Price incl. VAT: £411.34
Z kodem THINKXSERIES10% £370.21
Przesylka £15
Razem £385

Quidco tracked: £308.51 (trzeba odlizcyc VAT)

Quidco Cashback £37.02
Cena koncowa £348

Ochrzanilem przy okazji Lenovo, ze kaze mi podwojnie placic £15 za przesylke, w sytuacji gdy to z ich winy zamowienie zostalo anulowane - tlumacza sie brakiem jakichstam czesci.

Oczywiscie, jesli teraz okaze sie ze moj laptop nie dotrze do mnie, to juz nie bede mial zagwarantowanej tej samej ceny. Jesli tak sie stanie, to bede rzadal rekompensaty za pochewke i koszty jej przesylki.

Ile to czlowiek sie musi nanapracowac by durny kupic laptop

Dokad zmierza Internet

2011-08-23T23:57:00.000+02:00

Od jakiegos czasu obserwuje dziwne zachowanie dostawcow Internetu (ISP) w UK. W jawny sposob wprowadzaja ograniczenia i obnizaja jakosc dostarczanych uslug, przynajmniej dla klientow konsumenckich.

Nie jest to bynajmniej zachowanie przypadkowe. Od lat wiadomo, ze ISP sa najwiekszymi przegranymi - niemal w ogole nie uczestnicza w zyskach ze zwiekszonego ruchu na ich laczach. Ilosc danych konsumowanych przez uzytkownika rosnie wykladniczo, a zysk skaluje sie jedynie liniowo.

Petla sie zaciska. Z jednej strony zamykaja sie furtki dostepu do nielegalnej tresci - ksiazek, muzyki, filmow, gier. Z drugiej strony platformy legalnej dystrybucji tejze tresci przezywaja boom nowego industry. Juz teraz mozna wypozyczac filmy przez Youtube, placic za transmisje na zywo (pay per view), ogladac koncerty oraz coraz popularniejsze relacje z turniejow gier online. Mamy wszelkiego rodzaju GoogleTV, Apple TV, TiVO, Netflix. Boom w tej branzy jest dopiero przed nami.

Osobiscie jestem w stanie zaplacic za serwis, ktory za oplata ryczaltowa, powiedzmy £30 miesiecznie pozwala mi na dostep do wszelkich mozliwych ksiazek, gier, plyt z muzyka, koncertow, filmow itd. Bez ograniczen. Albo za serwis, w ktorym place jedynie za wybrany kontent, ale jestem jego pelnoprawnym wlascicielem czyli, ze moge go sobie ogladac nieograniczona ilosc razy i moge go trzymac na dowolnie wielu urzadzeniach i moge tez go sobie sciagnac ponownie jesli np utrace moja ostatnia kopie w wyniku awarii komputera.

Takie serwisy powstana, ale najpierw musi sie stac cos innego - trzeba zainwestowac w kolejna transze rozwoju infrastruktury Internetu. Co madrzejsi ISP juz sie postawili okoniem i zahamowali inwestycje, a pozostali zdaja sie popelniac komercyjne harakiri. Szanujacy sie dostawcy Internetu oferuja lacza, do ktorych sie zobowiazali ustawowo - 2Mbps i ani grama wiecej. Moj operator sprzedaje mi lacze 10Mbps, ale moge przez nie sciagnac tylko 3GB w ciagu dnia i 3GB wieczorem zanim nie zostanie ono ograniczone do 2Mbps. Mobilni dostawcy internetu nawet nie probuja udawac, ze moga dostarczyc lacza "nieograniczone" i naliczaja koszty za kazdy GB. Wraz ze wzrostem ilosci danych konsumowanych przez przecietnego uzytkownika, bez inwestycji w szybsze lacza, platnosc za kazdy GB wydaje sie byc nieuniknionym celem, do ktorego zblizamy sie wielkimi krokami.

Istnieje jednak proste rozwiazanie - najpierw jednak wlasciciele praw autorskich musza sie zgodzic na dzielenie zyskiem z dostawcami Internetu. Jesli uzytkownik ma zaplacic £10 za 10GB transferu danych, to na pewno bedzie sklonny zaplacic £5 za 4GB film w jakosci 1080p FHD. To jest branza detaliczna i jest w niej dostatecznie duzo marzy dla obu stron. Za kilka lat bedziemy placic £50 za dostep do Internetu z pakietem tresci "standard" zamiast obecnych £30 bez pakietu tresci.

Jak tylko dojdzie do porozumienia, to nagle sie okaze, ze internet moze przyspieszyc o kilka rzedow wielkosci. Do tego czasu przyzwyczajajmy sie do laczy 2Mbps.

Internet satelitarny w Polsce

2011-08-10T22:05:00.002+02:00

Rozmawialem telefonicznie z czlowiekiem, ktory pisal polskie prawo telekomunikacyjne. Odbil mnie kilkukrotnie w dosc nieuprzejmy sposob i uztwal nieprofesjonalnych wypowiedzi, ale chyba sie dobrze zna na temacie wiec jestsem raczej zadowolony ze to on a nie kto inny pisal ta tresc.

O co chodzi? Powiedzmy, ze chcemy zalozyc firme ISP, ktora bedzie sprzedawala klintom lacza internetowe przez satelite. Zanim firma bedzie mogla to robic, musi uzyskac licencje. Czasem (w zaleznosci od kraju i od parametrow terminala) jest to licencja na konkretny typ terminala i/lub na konkretna ich ilosc i/lub na konkretne parametry radiowe. Czasem placi sie za kazda instalacje, czasem ryczaltem, czasem nic. O tym jakie sa to wymagania powie nam krajowy urzad regulacji - w Polsce jest nim UKE.

Jesli chcemy sprzedawac terminale konsumenckie (nie wojskowe) to zazwyczaj sa to VAST-y czyli male anteny satelitarne do komunikacji dwukierunkowej.

W tym momencie VSATYsa w polsce zwolnione z licencjonowania jesli maja maksymalna efektywna moz pormieniowania nie wieksza niz 45dBW (okolo, to sie zmienia czasem)

i to jest standardowy zapis taki sam jak w calej europie. Czyli wszystko cacy - ani klient ani operator ani nasz ISP nie placi za licencje i mozna ten sprzet wwozic do PL bez specjalnej kontroli celnej.

Pare dni temu. jeden z naszych partnerow biznesowych wypatrzyl inne przepisy, o ktorej krajowy UKE nam nie powiedzial.

Mianowicie polskie prawo ochrony srodowiska ma silniejsze ograniczenia ze wzgledu na promieniowanie elektromagnetyczne niz inne kraje europejskie. Jest odpowiedni zbior paragrafow, ktore mowia mniej wiecej tyle, ze urzadzenia o efektywnej mocy promioeniowania powyzej 15W musza zostac zarejestrowane - czyli ze trzeba je zglosic i jest podany specjalny formularz.

Pol dnia dzis stracilismy na dochodzenie czy autor ustawy sie nie pomylil i ustalilismy, ze NIE czyli, ze 15W to poprawna liczba.

Watpliwosci wynikaly, z tego, ze normalnie te wielkosc (EIRP) podaje sie w dBW, a nie w watach (W). Co wiecej wartosc 15W to bardzo niskie EIRP i bardziej mi wygladala na maksymalna moc radiowa generatora promieniowania elektromagnetycznego niz na EIRP systemu wraz ze wzmocnieniem anteny. .

Te 45dBW, ktore jest maksymalnym dopuszczalnym poziomem dla VSAT to okolo 31600W, slownie trzydziesi jeden koma szesc kilowata (31.6 kW). Zwykla 74cm antena z podlazconym do niej 1W genratorem mikrofal w pasmie Ka daje rownowartosc takiej wlasnie mocy (antena ma wzmocnienie okolo 43-44dBi) wiec chcac nie chcac podpadamy pod przepisy o ochronie srodowiska. Wiec trzeba zarejestrowac KAZDA instalacje anteny u klienta, a dokladniej musi ja zarejestrowac ten kto ja instaluje - czyli albo klient, ktory chce dokonac instalacji wlasnej albo ISP daje klientowi pakiet.

Jak zostalem poinformowany, ostatnio do przepisow dodano jako czesc procesu instalacji pomiar promienioawnia w odleglosci 3-4m (tyle ile wynosi minimanla legalna odleglosc domu od siatki posiadlosci). Na taki pomiar trzeba czakac do 30 dni i cala impreza kosztuje 1000zl. To jest swiatowy ewenement. Kto dokonuje takiego pomiaru? W jaki sposob to robi - pozostaje dla mnie niejasne. Pewne jest to, ze uzytkownik nie jest w stanie go wykonac samemu, bo miernik pola E-M zapewne kosztuje 10.tys zlotych. Zapewne trzeba miec tez specjalne uprawnienia, tak jak nie mozna sobie zmierzyc dzialki, tylko trzeba na pomiar zaprosic homologowanego i certyfikowanego geologa.

Czy to ma sens ... po co taki pomiar. Czy nie wystarczy zmierzyc pojedynczej anteny w fabryce albo w jakims urzedzie? Antenie nie ma roznicy czy jest na dachu Kowalskiego czy na scianie Nowaka.

Oczywiscie jak sie wsadzi oko w centrum wiazki, to mozna miec klopoty (stracic wzrok?) - dotyczy to tylko anteny systemu z kanalem zwrotnym po satelicie - ale wszedzie poza centrum wiazki sygnal jest znikomy. Istnieja tez "side-lobes" czyli po polsku "listki boczne", ktore ma kazda kierunkowa antena i one sa wynikiem zasady zachowania pedu. Nie da sie ich pozbyc, ale powinno wystarczyc sprawdzenie losowej serii kilku anten by albo dopuscic albo nie dopuscic je na rynek.

Nasz przedstawiciel handlowy na Polske (pozdrawiam D.) jak sie dowiedzial, to zaczal poprawiac swoje CV, bo moze to byc dla nas calkowita blokada przed wejsciem na rynek.

Na koniec. Jak dotad nikt nie przestrzegal tego przepisu i wszyscy operatorzy sobie po prostu instaluja VSATy u klientow tak samo w Polsce jak i w innych krajach. Jesli dwa urzedy wyglaszaja sprzeczne poglady, to sie z tego korzysta i bierze te interpretacje, ktora jest nam przychylna.

Telefonia satelitarna

2011-07-25T15:46:00.000+02:00

Telefonia satelitarna to supelnie inne zwierze niz TV.

Satelita telekominikacyjna ma kilka- kilkanasci - kilkadziesiac transponderow. W kiedunku nadawania transponder jest zasilane wzmacniaczem lampowym o mocy do 130W [nikt nie zrobil wiekszych jak dotad]. tyle, ze trzeba je operowac na polowie mocy by nie wychodzic poza zakres liniowego wzmocnienia - bo sie pojawiaja zaklocenia (intermodulacje) od wlasnego sygnalu. zaklocenia to dlugi temat, pominmy je teraz.

Wiec masz 65W z satelity czyli 18dBW mocy, podpinasz to pod antene paraboliczna rozmiaru powiedzmy 2.5m na satelicie i masz dodatkowe wzmocnienie o 45decybeli, ale jest troszke strat i masz te 61-62dBW.

Energia fal elektromagnetycznych rozchodzi sie rownomiernie we wszystkihc kierunkach i po przebyciu 38000km sygnal traci 210dB. Czyli masz go 10^21 razy mniej na powierzchni ziemi niz wylatuje z anteny - cos okolo 10^-12W i by go odebrac potrzebujesz talerza o srednicy 0.5-1m.

Znow taka antena daje 35dB wzmocnienia a potetm kolejne 35dB jest wzmacniane w LNA. Przestrzennie kanal silnego wzmocnienia jest bardzo waski - okolo 0.5 stopnia jak zle ja wycelujesz to wzmocnienie gwaltownie maleje i polaczenie traci jakosc lub jest zrywane.

Sygnal TV jest modulowany i wysylany z bardzo duzym zapasem, tak by byl dostepny w 99.5% czasu.
To jest wielka zaleta i tak na prawde antene do odbioru TV moze wycelowac slepy 5-latek.

W internecie satelitarnym znow kluczowe znaczenie ma kanal zwrotny czyli ze swojej anteny domowej wysylasz 1W mocy w kierunku satelity oddalonej o 39000km. Jesli choc troszke niedokladnie masz ja wycelowana, to sygnal docierajacy do satelity bedzie bardzo oslabiony i lacze nie bedzie domkniete...

Teraz jak to wyglada w przypadku telefonii. Telefony maja anteny male i niemal wszechkierunkowe - chcemy by lacze bylo nawiazane bez wzgledu na kierunek trzymania aparatu telefonicznego. Robi sie teloefony satelitarne, ale one dzialaja na innych czestotliwosciach - znacznie nizszych 1-5GHz (pasmo L i S), my na dajemy na 20-30GHz. Mozesz liczyc w przyblizeniu, ze utrata mocy sygnalu jest proporcjonalna do czestotliwosci, czasem do kwadratu czestotliwosci

Tak wiec na niskich czestotliwosciach jest znacnie latwiej nawiazac polaczenie. Dlatego tez telefony w 3G szybciej traca moc baterii - potrzebuja 2x wiecej energii niz 2G. Normalnie 2G jest w 800/900 MHz a 3G w 1800-1900, a jestesmy na pasmie 20GHz (Ka), bo wsztstkie inne pasma sa pozajmowane od "zawsze". Ka nie zajeli, bo nie mozna sobie na papierze tylko zajac, a nasza satelita jest pierwsza w Europie, ktora ma elektronike przetwarzajca sygnaly tak wysokiej czestotliwosci.

dobra, ale wrocmy do telefonow. wiec satelitarne telefony dzialaja na nizszych czestotliwosciach oraz zazwyczaj z konstelacjami satelit na niskich orbitach. nasza satlita jest na orbicie geostacjonarnej te 36000km nad rownikiem, a konstelacje sa na srednich i niskich orbitach powiedzmy 500-2000km i masz tych satelit kilkadziesiat.

Telefony satelitarne moga porozumiewac sie zupelnie pomijajac infrastrukture naziemna, bo w nowych konstelachach np Iridium dodali lacza miedzysatelitarne. W iridium 2 te lacza maja byc laserowe - do 200Mbit. Laser jest dobry, bo 0.1W mocy daje ci takie lacze jak 100W mikrofal...

reasumujac nasza satelita nie zrobisz nic w kwestii telefonii komorkowej.

me: jako ciekawostka, Inmarsat zakupil i czeka na dostawe 3 satelit w pasmie 20-30GHz (Ka) dla rozwiaan mobilnych. Oni beda oferowac do 50Mbit z malej 30cm anteny albo 2mbit z komorki. Tyle, ze oni maja na tej satelicie anteny o wielkosci 30m pewnie.

Ile kosztuje satelita

2011-07-21T14:00:00.038+02:00

Z nasza satelita to byla ciekawa sytuacja... w ESA lataja duze pieniadze i zazwyczaj sa wsysane przez Francuzow. EADS glownie zgarnia wszystkie kontrakty. ESA wydala kupe kasy na rozwoj GFP - elastycznego modulu telekomunikacyjnego. Jest tak, ze normalnie masz fizycznie zrobione filtry i down-konwertery - wyciete z aluminium i dostrojone do czestotliwosci, ktore sa w specyfiakcji satelity, a GFP jest czyms co pozwala na konfigurowanie tych filtrow i downkonwerterow czyli mozesz sobie w dowolnym momencie konfigurowac w ktorym miejscu pasma nadawania i odbioru masz umieszczony swoj kanal. to WIELKA nowosc jest ...

...wiec ESA wydala kupe kasy, pewnie kilkadziesiat jesli nie killkaset milionow euro by francuzi wynalezli GFP i zbudowali prototyp na ziemi.a potem ESA chciala by ktos to przetestowal na orbicie i zadna firma francuska tego nie chciala, bo to jest ryzyko.

wiec pewnien czlowiek, ktory wowczas byl brytyjskim ministrem od spraw technologii - nie wiem jak sie to nazywa - ale on mial "dlugopis", ktorym mogl rozdzielac kase na badania w technologii. wiec wylozyl 26mln euro tak by zgarnac ten projekt dla UK.

ESA przez lata pakowala kase w rozwoj technologii, a on dal kase, by to kupic jako produkt i francuzi siez godzili, ze zrobia ten nasz modul telekomunikacyjny za ilestam. 34mln euro czy cos - okazyjnie.

wiec zalozyciele firmy, w ktorej teraz pracuje (bankierzy i konsultanci, ktprzy projekty za rzadowe pieniadze i pieniadze ESA projekty robili) lazili i szukali inwestorow.

satelita cala kosztowala pewnie ze 100-150mln euro

znalezli kase od inwestorow i wzieli jakas pozyczke na 70mln czy cos funtow i kupili najtanszy launcher od SpaceX, tyle ze w koncu nie skorzystali z niego, bo SpaceX sie opoznil jezcze wiecej nic nasza satelita - 5 lat jakies. w miedzyczasie dostalismy jescze 15 czy 25mln euro od rzadu na zamiane Falcona 9 na Ariane 5.

i ten koles, ktory te kase nam dawal teraz u nas pracuje.

acha, jeszcze w miedzyczase dostalismy cos 10 mln euro na wstepny projekt, polegajacy na dostarczaniu internetu z cudzej satelity dla obszarow wiejskich, do ktorych internet naziemny nie dociera.

czyli panstwo zaplacilo nam za nauczenie sie jak sie cos takiego monutje i jak sie to operuje.

wiec jest sobie satelita za 150mln i fruwa, a nasz arcykonkurent zrobil sobie satelite 25x wieksza za 4x tyle kasy, w sumie zaplacili 350mln euro, bo wystrzelenie duzej satelity jest nie tak duzo drozsze niz wystrzelenie malej (to jest klucz do zarobkow Ariane)

wiec teraz ten konkurent ma mozliwosc 10x taniej sprzedawac pasmo i moi szefowie sie glowia co to zrobic

mowia tak: do cholery, mamy satelite za ktora zaplacilismy 150mln funtow i musi byc jakis sposob by na tym zarobic...

a jak to się stało, że ich satelita jest większa? oni maja 30mln odbiorcow TV satelitarnej jako klientow
i maja forsy jak lodu od nadawcow TV. wiec zainwestowali czesc w najwieksza satelite w tamtym czasie i kupili ja od tego samego producenta. najpierw producent sie nauczyl sie na naszej jak sie robi modul telekomunikacyjne w pasmie Ka a potem zrobili to na duza skale.

my tez mozemy miec tak duze... te ktore przez moje lapska przechodza sa jakies 20-30% wieksze pod pewnymi wzgledami niz najwieksza satelita latajaca dzis. Trzeba tylko miec kase na sfinnsowanie projektu i potem 100mln euro na jego wystrzelenie.

Wieczny startup

2011-07-18T14:01:00.000+02:00

Dawno dawno temu, przed wielkim kryzysem 2007/2008 - ... (nadal trwa) dostalem mozliwosc pracy w pierwszej w Europie prywatnej firmie oferujacej internet z satelity telekomunikacyjnej. Brzmialo to podniecajaco - bede mial moja wymarzona prace ROCKET SCIENTIST.

Kolega poszedl sobie na studia by byc finansista i potem do pracy w fabryce. Po 2 latach go awansowali, po 2 znow, po 2 znow i po 2 znow i teraz jest kontrolerem calej grupy kapitalowej. U nas jest tak, ze nie awansowali nikogo od 3-4 lat od mojego przyjscia do pracy. Jak ktos ma mozliwosc to ucieka. Firma po prostu bierze najtanszych pracownikow, a jak oni odchodza to bierze nastepnych. Kazdy kto dolacza do nas ma na czole napisane "desperacja" i w rozmowie sie do tego przyznaje. Czerwone swiatelko sie zapala.

Wiec po dostaniu mojej wymarzonej pracy wyobrazalem sobiem seoja przyszlosc - bede sie uczyl pod okiem najlepszych specjalistow, rozwijal i budowal firme. Co roku dostane 7% podwyzki i raz na 3 lata mnie awansuja, coby firma mogla urosnac i zatrudnic kogos na moje miejsce. W moich porzednich myslach bylbym teraz szczesliwym managerem i z wlasnym domem, na ktory mnie teraz nie stac.

Mozna argumentowac, ze dopóki firma nie zacznie zarabiać realnej kasy na swoim projekcie to tak będą nas wszystkich traktować, bo to jest takie bezwzględne minimum, aby firma przetrwała. Tak tak, ale ludzie z dzialu sprzedazy zarabiaja od samego poczatku, od 5 lat, 2-3x tyle ile inzynierowie, a satelita jest dopiero co pol roku na orbicie.

Co gorsza firma nie rosnie w ilosc. Miejsca pracy i szanse na awans powstaja w firmach malych, ktore staja sie duze.

Sek w tym tez, ze dzial sprzedazy leci sobie w kulki i co wiecej wlasciciele firmy chca sprzedawac drozej niz konkurencja. znacznie drozej. Nasz konkurent Eutelsat sprzedaje internet w szybskosci 10mbit/4mbit, a my mamy w tej cenie 4/2no i oni maja 2x tansze terminaleklienckie 250 euro vs 500.

Wszystko przez to, ze nasza satelita jest mala i badawcza, zaprojektowana na inny typ ruchu...

Pomysl o radioodbiorniku. Jak projektujesz radio, to musisz przewidziec zakres natezenia sygnalow przy ktorych ono moze dzialac. Zazwyczaj wzmacniasz niskiego szumu (LNA) ma zakres dynamiczny jakies 15-20 decybeli i ma tez swoj optymalny punkt operacyjny, w ktorym ma najmnniejsze zaklocenia i znieksztalcenia. Wzmacniacz taki dzlala zazwyczaj w trybie automatycznego wzmocnienia.

Z satelita jest tak, ze w kanale zwrotnym od uzytkownika (ten kanal zawsze jest winowajca wszystkich klopotow) masz okolo 120MHz pasma, ktore jest wykorzystywane w trybie dostepu MF-TDMA. Oryginalnie mialo byc tak, ze satlita wystrzelona zostanie w polowie 2007 i bedzie serwowac tani internet o przepustowosci 512/128 do 2mbit/512k. W w kanale zwrotnym mialo sie wiec zmiescic 500-850 jednoczesnych wiazek, a w biezacej konfiguracji miesci sie 50-100. Od 2007 (projekt satelity powstaawal okolo 2005) predkosc interneru sie zwielokrotnila i rynek na nas wymusil zmiane portfolio produktow i teraz sprzedajemy 512k-2mbit w kierunku zwrotnym.

Dlaczego to jest problem? No wiec kazdy terminal ma ograniczenia mocy nadawania - to jest kontrolowane przez organizacje typu Offcom - w polsce jej odpowiednik to UKE urzad komunikacji elektronicznej. Limit mocy dla nielicencjonowanego terminala to okolo 50dBW. Nasze terminale maja standardowo 1W mocy nadajnika i 74cm lub 96cm jesli sa instalowane dalej od centrum wiazki (konkurencja robi terminale 3W) i operuja z maksymalna moca 45dBw.

Mamy wiec te 45dBW rozlozone na 2mbity zamist na 128kbit. Powiedzmy, ze 1bit wymaga 1Hz pasma do odwzorowania dla sciezki zwrotnej przy takiej sile sygnalu. Nasze 45dBW rozlozone jest na 4x wiekszym spektrum niz przewidziala oryginalna specyfikacja satelity. Czyli do satelity dociera 4x mniejsza gestosc spektralna mocy fal radiowych. Punkt operacyjny satelity przesuwa sie do sygnalow 4x slabszych (tracisz 6dB) i satelia musi byc w trybie "nadstawiania ucha" przez caly czas.

Wiec operujesz kanaly zwrotne od uzytkownika przy 4x wiekszym wzmocnieniu i zatem masz 4x wiecej szumu wzgledem sygnalu niz przewidywala specyfikacja - wszystko przez to ze wykorzytujemy kanal zwrotny nie tak jak przewidywalismy...

No ale musimy tak robic, bo przez balagan w Portsmouth EADS satelia sie opoznila o 3.5 roku z wystrzeleniem. W tym czasie internet poszedl 4x z szybkoscia i mamy klops

Da sie to rozwiazac - nie używać internetu do normalnych celów, dla zwykłych użytkowników, ale raczej jako backup do poważnych organizacji, ewentualnie jako nadajnik telewizji np. per view, wtedy pasmo nie jest już ważne bo każdemu wysyłasz to samo.

Oto przyklad, ktory sie niedawno pojawil.
Normalnie jak sie instaluje stacje nadajnikowa (nowa) dla sieci komorkowych, to trzaba miec 155mbit polaczenie symetryczne swiatlowodem albo jakies dobre mikorfalowe na linii widocznosci. Tyle, ze podlaczenie swiatlowodu czy tego lacza mikrofalowego trwa z rok by zlaatwic zezwolenia na kopanie / montaz / transmisje wiec my proponujemy tymczasowe rozwiazanie z satelity i to bedzie dzialalo i mialo sens komercyjny.

Inny patent to np. zbieranie danych ze stacji metrologicznych etc, które znajdują się w trudno dostępnych miejscach, ilość informacji mała, a funkcja ważna.

Znow - HUBy hughesa, ktore sa uzywane do konwersji dygnalu w pasmie mikrofalowym na ruch IP nie moga takich rzeczy robic. Kanal zwrotny dziala w technologii MF-TDMA - masz mnostwo malutkich kanalow po 2mbit albo mniej i terminal chcac skorzystac z kanalu musi sie zsynchronizowac i poczekac na okiengo nadawania w odpowiedniej ramce DVB-S.

Zbieranie danych potrzebuje szerokiego kanalu zwrotnego niewspoldzielonego z nikim - gwarantowanej przepustowosci. Takie cos maja iDirect, tykle ze znow oni nie umieja jeszcze tego robic w pasmie Ka. W Ku robia to od dawna i klienci znaja ich rozwiazanie, ale w pasmie Ku jest znaczenie latwiej. W Ka dochodza ci roznego rodzaju wachania sily sygnalu ze wzgledu na absorpcje w atmosferze na parze wodnej i deszczu i rozne dziwne stany terminala gdy odbiera sygnal od satelity, ale satelita juz nie odbiera sygnalu od terminala - utrata mocy ze wzgledu na absorpcje przez deszcz jest wieksza dla sygnalu zwrotnego, ktory jest zawsze na wyzszych czestotliwosciach.

iDirect nie maja rozwiazania dla Ka, ktore mozna kupic, a bez zintegrowanego rozwiazania z automatyczna kontrola ACM my musielibysmy dac margines bezpieceznstwa by nie przerwac lacza w wypadku deszczu. Ten margines w 20GHz jest tak duzy, ze my bysmy tracili 3-4x tyle mocy niepotrzebnie (moc = pieniadz, bo masz jej ograniczona ilosc) - musielibysmy podniesc cene 3-4x co rozwala caly model biznesowy.

Uaktualnienie: rozwiazania iDirect w Ka sa zapowiedziane na trzeci kwartal 2011r.

Jak sie produkuje satelity

2011-07-16T13:44:00.000+02:00

Pare tygodni temu pojechalismy do Kaliforni by odwiedzic potencjalnego producenta naszych kolejnych satelit.

Oprowadzili nas po wiekszosci dzialow, w ktorych robia kompozyty, elektronike (filtry, lampy, konwertery czestotliwosci etc) i hale montazowe, aparature testujaca. Maja wiele rodzajow "clean roomow" w niektorych sie chodzi w nakryciu glowy, a w tych podstawowych tylko w plaszczu specjalnym. Kazdy pylek czy zabrudzenie psuje wlasciwosci mikrofalowe urzadzenia i potem w kosmosie to urzadzenie traci parametry i musi byc zastapiane zapasowym.

Np produkcja manualna jest wykonywana przez kobiety - glownie azjatki. Wszystko pod mikroskopem w wielkim skupieniu. Potem na dziale testow jest miks kobiety i faceci. W dziale montazu juz wiecej facetow jest.

Duzo by mozna o tym gadac, w skrocie. Stalem 0.5m obok 2 najwiekszych komercyjnych satelit przeznaczonych na telekomunikacje 2 kierunkowa jakie kiedykolwiek zostaly zbudowane. Tzn ta firma (Loral) potrafi robic i 4x wieksze monstra, ale tylko rzad USA ma kase by je wystrzelic. Dostarczenie 1kg na orbite kosztuje 15 tys euro.

Jak my projektowalismy satelite, to najpierw mielismy kilka rund wstepnych w ktorych probowalismy zrozumiec co Loral jest w stanie dostarczyc w granicach masy, ktora bedzie nas stac wystrzelic. Z tego podali nam ograniczenia na ilosc ciepla, ktore mozna wypromieniowac z paneli bocznych i slonecznych. To ci daje ograniczenia na moc modulu telekomunikacyjnego. W tym momencie wiesz mniej wiecej ile maksymalnie wiazek mozesz aktywowac, zakladajac oczywiscie ze kazda wiazka jest zasilana najlepsza i najwieksza lampa (TWTA) dostepna na swiecie.

Tak na prawde w lampach dla pasma Ka (20-30GHz) licza sie tylko 2 firmy: Thales Alenia z Cannes i jeszce jedna, ktorej nazwy nie moge zapamietac, ale Thales jest zdecydwoanie #1. Potem jest proces, w ktorym pracujesz z dzialem specjalistow od anteny, ktorym rysujesz (np przy pomocy oprogramowania, ktore napisalem) poszczegolne wiazki w widoku takim jaki widzi satelita patrzac na Ziemie z orbity geostacjonarnej. Spece od anten probuja osiagnac konfiguracje, w ktorej obszar wiazek jest maksymalnie bliski twojemu wymaganiu i jednoczesnie taka, by wiazki sie wzajemnie nie zaklocaly - separacja od zaklocen conajmniej 15-18dB (C/I). Jestesmy teraz w momencie, w ktorym znalezlismy zadawalajace rozwiazanie dla problemu naszej anteny / obszaru operacyjnego wiazek.

Potem sie konfiguruje czestotliwosci na ktorych sygnal w poszczeglnych wiazkach bedzie nadawany i to sie przeklada na schemat wewnatrznych polaczen miedzy wzmacniaczami TWTA, wiazkami etc. Dosc skomplikowana sprawa, ale amerykance maja niesamowitego kolesia, ktory na biezaco ci mowi jak co zrobic albo ze sie nie da. Wszystko trzeba tez tak optymalizowac, by minimalizowac ilosc komponentow - konwerterow i generatorow czestotliwosci lokalnych, filtrow, przelacznikow. Wszystko wazy, a masa kosztuje.

Co bedzie sie dzialo dalej dowiem sie pozniej.

Po stronie komercyjnej wiem tylko kilka rzezcy, szczegolami i wszystkim zajmuje sie moj szef. Generalnie to on negocjuje cene za satelite, format platnosci - kiedy, w ktorym milestone ile, albo ile w 1-2 lata po wystrzeleniu etc - tak bysmy mieli czym zaplacic, a nie na samych kredytach. Producent zazwyczaj kupuje czesc pasma na satelicie i odlicza to od ceny satelity - tu lezy najwieksze pole do popisu w negocjacjach po obu stronach. Ja jednak nie znam zadnych szcegolow tego aspektu.

Acha, ciekawostka - kazdy element musi byc recznie robiony. Filtry na mikrofale w czestotliwosciach Ka maja rozmiary centymetrow i sa najpierw projektowane na specjalnym oprogramowaniu do modelowania fal elektromagnetycznych, a potem rysuje sie modele w CAD. Widzialem kilkanascie / kilkadziesiat rysunkow technicznych wszelkiego rodzaju komponentow. To jest bardzo wazny aspekt. Generalnie na dana czestotliwosc element zawsze ma te same wymiary i rysunek sie robi raz, ale kazda satelita ma troszeke inne czestotliwosci nadawania tak by mozna bylo nadawac z kilku jednoczesnie umieszczonych na tym samym miejscu na orbicie. Co wiecej osoba, ktora projektuje elementy jest zupelnie inna osoba niz osoba, ktora je potem produkuje. Moze w malych firmach sa ludzie, ktorzy sami projektuja i potem robia. U nich sie robi 1500 np filtrow rocznie i pracuje przy tym kilka- kilkanascie osob. Rysunek i opis sa jedynymi wskazowkami mowiacymi co nalezy wyprodukowac, jesli sie go schrzani to potem masz czesc, ktorej nie sa sie nigdzie uzyc.

Wszystko sie robi z aluminium, graweruje specjalnymi frezami i wierci kwadratowe otwory, ale to trudne, wiec pewnie recznie cos tez wierca. Potem sie skleja / lutuje - zaleznie od elementu, juz nie znam sie.

Tak wiec w KAZDEJ firmie, ktora robi cos na linii produkcyjnej masz inzynierow projektantow i kreslarzy. Od dlugopisow, przez myszki komputerowe, klawiatury w komorkach, formy wtryskowe. WSZYSTKO. teraz jest tak, ze sie wszystko robi masowo. Nawet jak szyjesz garnitury, to od projektanta z USA czy UK leci wykroj do Chin, a potem w Chinach szyja. Masz np 1 sale w ktorej siedza ludzie i szyja lewy rekaw. W sali obok masz ludzi, ktorzy szyka prawy. A obok jest sala, w ktorej zszywaja je z plecami. W innej sali osoby tylko przyszywaja guziki. Kazda fabryka ma to tak ustawione - Henry Ford wymyslil (lub conjmniej jako pierwzszty wdrozyl) ten system.

Moze krawiec to kiepski przyklad, ale zaloze sie, ze zaklad produkujacy glupie okulary przeciwsloneczne ma syper wypasiona linie produkcyjna, ktora zaprojektowala i ustawila grupa automatykow / robotykow. Potem jak sie tego doglada, to pewnie juz nie trzebna ich tak duzo, moze 1-2 i 1 bardzo doswiadczony z telefonem na wezwanie.

Wymiana polskiego prawa jazdy na Brytyjskie

2011-06-23T15:23:00.001+02:00

Cały proces wymiany prawa jazdy jest dokładnie opisany na oficjalnej stronie DVLA.

W skrócie wygląda on tak:

wypełniamy druczek D1,
załączamy zdjęcie
wpłacamy £50
załączamy dokument potwierdzający nasza tozsamosc
załączamy polskie prawo jazdy
wysyłamy do: DVLA Swansea, SA99 1BT

Uwagi.

druczek D1 zamowic na stronie DVLA lub wziac z okienka post office
zdjecie musi byc aktualne, en-face czyli takie jak do paszportu, nie jak do dowodu czy polskiego prawa jazdy. Mozna je zrobic w budce photobox i to kosztuje £5 (czasem £4.5), lepiej pojsc do downlnego fotografa, ktory tez kosztuje £5 - jeden jest na stacji metra South Kensington
pieniadze mozna wplacic przelewem pocztowym (oplata £5.25) lub czekiem lub osobiscie zjawiajac sie w okienku DVLA (ktore jest otwarte tylko w normalnych godzinach pracy i znajduje sie 20km od centrum Londynu. sa 3 i kazde jest 20km od centrum). Przelew bankowy i gotówka nie sa akceptowane.
moze to byc paszport lub dowód osobisty. jak się jest osoiscie w DVLA, to mozna zaplacic £4 za ekspresowe potwierdzenie tozsamosci
prawo jazdy zostanie zatrzymane i przeslane do Polski prosto do wydziału komunikacji, gdzie zostanie zarchiwizowane. Jesli będziemy chcieli kiedys zamienic prawko brytyjskie na polskie, to otrzymamy NOWE prawko, a nie to z archiwum
DVLA zaleca przekaz special delivery, który kosztuje £5.45

koszt wymiany

£5 zdjęcie
£5.25 przekaz pocztowy
£50 wyrobienie prawa jazdy
£5.45 przesyłka
razem: £65.70

Prawo jazdy jest ważne na 10 lat, to jest jeśli się nie posiada chorób lub innych czynników powodujących skrócenie tego okresu.

Z ciekawostek, brytyjskie prawo jazdy kategorii B (wiekszosc z Was pewnie takie posiada) jest automatycznie ważne także na wszelkie kategorie poniżej B w tym A. W praktyce przekłada się na to, ze na wakacjach mozna wypozyczac sobie skutery.

Satellite Design Analyst

2011-06-19T23:47:00.000+02:00

Tak brzmi najnowsza wersja mojego tytulu zawodowego. Czym sie zajmuje taki ktos? Jesli wziac mnie za reprezentacyjna probke, to taki ktos zajmuje sie specyfikacja satelit telekomunijkacyjnych w taki sposob by dostarczyc mozliwie najlepsza satelite - lepsza technicznie od wszelkich wyprodukowanych dotychczas oraz na tyle elastyczna by mogla obslugiwac kilka scenariuszy komercyjnych na wypadek gdyby przewidywana przeze mnie wizja zapotrzebowania na pasmo satelit telekomunikacyjnych nie spelnila sie - trzeba miec plan podstawowy (A) oraz plan zapasowy (B). Najlepiej plan zapasowy 1 i zapasowy 2. My mamy zapasowy A1 i A2 oraz B1 i B2. Mamy tez (wstepne) pomysly na plan C1, C2, A3, B3 etc w razie potrzeb..... wiecie o co chodzi.

Aby przyblizyc wam jak wygladaja moje codzienne zadania sprobuje opisac jedno z nich - te, ktore musialem rozwiazac ostatnio.

Wiec tak, plan A jest taki, ze zakladamy iz uda nam sie uzyskac dostep do pewnego rynku azjatyckiego - wiemy, ze rynek jest duzy i klasa srednia w tym kraju jest na tyle bogata, by byc gotowa skorzystac z naszej oferty. Wiemy tez, ze pewien operator satelitarny przejechal sie na tym rynku i pomimo uplywu 5 lat od wystrzelenia satelity dostepu do tego rynku nie uzyskal ... traci na tym ogromne pieniadze z racji nieosiagnietych zyskow, ktore byly wliczone w oryginalny biznesplan. Gdyby sie i nam (odpukac) przytrafila taka niespodzianka, nasza salelita jest przygotowana na przeniesienie WSZYSTKICH transponerow normalnie uzywanych do transmisji w tym obszarze do innych obszarow. W ten sposob jestesmy w stanie wykorzystac PELNA moc i zdolnosc transmisyjna satelity w przypadku, gdy jestesmy zmuszeni do realizacji planu B. Producent modulu telekomunikacyjnego nigdy sie nie spotkal z takim wymaganiem, ale gdy mu wytlumaczylismy cala sytuacje, to nas rozumie i nawet na nieoficjalnym spotkaniu stwierdzil, ze jestesmy okolo 2 lat przed konkurencja.

Na czym polega to zadanie jeszcze raz? W przypadku realizacji planu A chcemy by pewien obszar ziemi byl obslugiwany przez jedna stacje naziemna. Projekt sality jest taki, ze to sie ledwie ledwie, ale da - ograniczeniem sa ilosci dostepnego spektrum w kazdej z wiazek transmisyjnych oraz w ilosci dostepnego spektrum dla stacji naziemnych. W przypadku realizacji planu B, w ten obszar zostana przeniesione dodatkowe transpondery, ktore rowniez musza byc obsluzone przez stacje naziemna - zarowno od strony transmisji "wprzod" (forward link) oraz "zwrotnej" (return link).

Mala dygresja. Internet przez satelite to zwierze, ktore rozumie kilkadziesiat, moze kilkaset osob na swiecie. Nie wdajac sie w szczegoly, napisze tylko tyle, ze kanal wprdzod oraz zwrotny (przynajmniej stosujac dzisiejsza technologie dowolnego systemu: STM, iDirect, Hughes, Viasat) musza byc sa synchronizowane ze soba na poziomie subramki DVB. W zwiazku z tym jeden dwukierunkowy kanal transmisyjny MUSI byc obslugiwany przez jedna stacje naziemna oraz jeden i ten sam HUB.

Wymaganie by kanal transmisyjny byl obslugiwany przez te sama stacje naziemna kloci sie z sytuacja, w ktorej dodajemy dodatkowe kanaly podczas planu B. Jestesmy w stanie latwo dodac te dodatkowe kanaly od strony "wprzod" - istnieja alokacje dodatkowych czestotliwosci do tego celu. Niestety czestotliwosci kanalow zwrotnych w pasmie, ktorego uzywamy sa niedostepne. Moj szef powiedzial, ze "ktos sie bardzo na nas wkurzy jesli wejdziemy na te czestotliwosci" domyslam sie, ze ten ktos to rzad USA, a z nim lepiej byc w dobrych stosunkach...

Jeszcze raz. Potrzbujemy w jakis sposob dodatkowym kanalom "wprzod" przydzielic odpowiednie kanaly "zwortne" i zrobic to tak, by "zwykle" kanaly byly nadal obslugiwane przez "zwykla" stacje naziemna, a te "dodatkowe" przez dodatkowa. Mamy 3 rozwiazania: pierwsze to wejscie na czestotliwosci wyzsze - zajete przez wojsko lub nizsze - zajete przez nas samych - oba odpadaja. Drugie rozwiazanie to dolozenie czestotliwosci wsrod tych, ktore juz uzywamy - ... znow dygresja....

Zazwyczaj robi sie tak, ze dzieli sie dostepne pasmo na 4 czesci (kazda po 1/2 dostepnego pasma i jedna z dwu polaryzacji) i rozstawia czestotliwosci vs wiazki tak by wiazki byly "pokolorowane" 4 kolorami w taki sposob, jaki koloruje sie mape czterema kolorami - tak, ze odleglosc przestrzenna miedzy wiazkami o tym samym kolorze jest mozliwie duza.

... koniec dygresji .... to rozwiazanie oznacza przydzielenie kazdej z wiazek w kierunku zwrotnym nie jednego, ale dwu kolorow jednoczesnie (tylko w przypadku planu B). Wiaze sie to z dodatkowymi przelacznikami, filtrami i/lub konwerterami i dluzszymi falowodami w kazdym z tych transponderow.... wpywa to negatywnie na wydajnosc satelity takze w przypadku realizacji plany A.

Trzecim rozwiazaniem byloby podzielenie dotychczas uzywanego pasma w kierunku zwrotnym na dwa mniejsze i nastepnie zaprojektowanie transponderow tak, by mozliwe bylo przelaczenie tego kanalu zwrotnego na pomiedzy trybami, w ktorym caly (cale pasmo) sygnal spada do jednej wiazki i zarazem jednej stacji naziemnej oraz trybu, w ktorym sygnal rozchodzi sie na dwa i kazda z tych dwu cezsci przechodzi przez filtr i spada do oddzielnej wiazki i innej stacji naziemnej.

Wiec moje zadanie polega wlasnie na tym by byc moze znalezc inne rozwiazania i nastepnie razem z szefem zadecydowac na ktore z nich sie decydujemy. Zaoszczedzenie jednej stacji naziemnej oznacza zaoszczedzenie 20 milionow funtow (w przeciagu 15 lat) i pracy spedzonych na budowe i utrzymanie dodatkowej stacji, anten, intrastruktury, budynkow i personelu.

Mam nadzieje, ze pomimo dodatkowej komplikacji spowodowanej tajemnica, jaka objeta sa szczegoly komercyjne satelity nad ktora pracuje, wyrazilem sie w sposob dostatecznie zrozumialy.

A wiec wiza przyszla razem z paszportem

2011-05-20T17:23:00.000+02:00

Czyli zadzwonilem w poniedzialek okolo poludnia, we wtorek rano mialem interview, w czwartek wieczorem dostali ja kurierzy a w piatek o 14:30 mialem ja na biurku.

Kumpel, ktory przez ten sam proces przechodzil w Warszawie (ja w Londynie) okolo rok temu czekal na wydanie wizy jakies 3 tygodnie.

Visa waiver programme

2011-05-16T11:02:00.001+02:00

...pracuje w UK i tak wyszlo, ze musze poleciec w delegacji do USA .

Wszyscy w moim zespole korzystaja z Visa Waiver Program i zalatwiaja wszelkie niezbedne formalnosci w 24h przez strone ESTA

Jakie bylo moje zaskoczenie gdy Polska nie pojawila sie w rozwijanej liscie krajow obok pozycji "Country of Citizenship".

Krotka chwilka szukania skierowala mnie tu:

cytuje:
Poland, which is the only member of the 25-country "Schengen area" not able to travel to the United States without obtaining a visa in advance

Co jest takiego specjalnego w naszym kochanym kraju, ze jestesmy tak zaszczytnie wyroznieni?

Dobra firma powstaje w 10 lat

2010-12-31T19:44:00.000+01:00

Tata skonczyl studia na MELu, ale jak chcial pracowac w LOTcie to go jakos tak wzieli na rozmowy. Siedzial przed pokojem i slyszy rozmowe miedzy dwoma ludzmi w srodku ktorzy mowia, o zobacz kolejny idiota do nas przyszedl, wiec sie zabral i zostawil to.

Wtedy byl taki problem, ze on byl spoza warszawy, a jak byles spoza warszawy to w warszawie pracowac nie mogles, takie bylo prawo. Dostal sie na poczatku jak technik do koleji, do zakladow taboru kolejowego i cos tam projektowal, przerabiali stare wagony na nowe i takie tam. Nudna robota, ale dzieki temu dostal mieszkanie. Potem przeniosl sie gdzies wlasnie w szklo, szklo medyczne, aparatura pomiarowa, jakis to facet kolo zyrardowa robil.

Glowny wlasciciel mial to wszystko gdzies wiec moj tata sie tam bardzo duzo nauczyl, bo po pewnym czasie prawie sam ta fabryczka kierowal, kilka osob, specjalistyczny sprzęt, potem chyba robili jeszcze troche elektroniki, mierniki itp. ale potem jakos tak to przygaslo, a oni stwierdzili ze sie wynosza, tam moj tata poznal wspolnika, stwierdzili, ze zaloza razem firme taka w ktorej sie beda dzielic 50/50 i zobacza co z tego wyjdzie, firma bardzo ogolna, branza handlowa po prostu.

To byl poczatek lat 90, moj tata chodzil na kilka kursow angielskiego i to byla jego karta przetargowa, bo wtedy malo kto znal jezyk angielski jeszcze w dobrym stopniu, zalozyli po prostu firme eksportowa-importowa, ma nazwe Vitrum, czyli szklo po lacinie, wiec jakos tam byl to taki profil, ale chyba chodzilo po prostu o to, ze troche sie juz w tym specjalizowali.

Pierwsze 3-4 miesiace to wydatki na biuro w warszawie, na zus i brak pieniedzy. Udalo im sie zrobic jakis maly handel, juz nie pamietam czego, ze 100 sztuk jakis miernikow, czy cos innego; no i szukali czegos do handlowania, wiesz to poczatek lat 90, wszystko wtedy puszczalo i duzo rzeczy bylo nowych na rynku. No i oni wypuscili wici, tzn.rzucili hasło, że mają taką firmę i że chcą coś wysyłać do wszystkich swoich znajomych.

Jedna znajoma mojego taty wspólnika miała kogoś kto chciał wysłać szklo do Holandii, jakiegos niemca, bo ten niemiec sprowadzal je z roznych czesci swiata, ale polska zaczynala byc wtedy otwarta, a nasze szklo bylo dosc tanie na rynku, a dodatkowo nasze huty nie byly jeszcze wtedy wykupione.

No wiec spotkali się z tym czlowiekiem z niemiec i eksperymentalnie wyslali jeden samochod szkla z naszej huty, bo chyba moj tata mial juz wtedy jakies pierwsze kontakty w tym dziale, bo w koncu zajmowali sie szklem i on sporo wiedzial o maszynach do szkla i o obrobce szkla wlasnie, bo sami te szklo obrabiali i musieli je sciagac z tych hut. No i wyslali swoj pierwszy samochod, zrobili to dzieki temu, ze mieli kontakty i dzieki temu, ze moj tata znal angielski.

Jak wyslali pierwszy to mieli juz pieniadze na prowadzenie dzialalnosci na pierwszy rok. W kolejnym roku wywiezli juz 70 samochodow... a potem to sie tak samo zaczelo juz krecic tzn. pojawila sie z czasem ikea rowniez.

Tak na prawde kart przetargowych byly trzy, moj tata znal jezyk, drugi byl taki, ze mieli juz jakies kontakty, a trzeci najwazniejszy, ze moj tata sam prowadzil juz firme tego drugiego goscia przez 2-3 lata i nabyl tam mnostwo doswiadczenia.

Odszedl z koleji jak mial 30 lat, bo stwierdzil, ze tam go juz nic nie czeka, to byl 84-85 rok, potem siedzial w tej firmie przez 4-5 lata do 89-90 roku, wtedy zalozyli firme, mial 35-36 lat, pierwszy dobry biznes zrobili po roku, a jak sam mowi, firma sie rozkrecial na powaznie, kiedy mial okolo 40 na karku

3-4 lata nauka podstaw u pana i potem 4-5 lat pracy na swoim... okolo 10 lat na osiagniecie sukcesu.

Firma jest realna, wlascicielem jest tata mojego dobrego kolegi. Opis jest pisany jego slowami.